بانک مقالات فارسی

بهترین مقالات فارسی

ایمنی بازار تهران

1-1. مقدمه

ترافیک هر روزه میلیون‌ها ساعت از وقت ساکنان فعال شهرهای بزرگ را تلف می‌کند. علاوه بر آن، با افزایش خستگی و فشارهای عصبی، آستانه تحمل افراد را کاهش می‌دهد و به طور غیرمستقیم بر جامعه اثر می‌گذارد. در موارد اورژانس ممکن است سرنوشت مرگ و زندگی افراد زیادی را رقم بزند و در اجرای عملیاتی مانند اطفای حریق و یا حوادث مشابه با افزایش زمان امداد، میزان خسارت‌های مالی و جانی را به شدت افزایش دهد ‏(مهدي‌زاده و دیگران، 1389). ترافیک را مشتمل به سه جزء انسان، راه و وسیله نقلیه تعریف کرده‌اند. در سیستم مدیریت ترافیک، هدف تنها حرکت وسایل نقلیه نیست، بلکه بهینه‌سازی جریان با حداقل تأخیر زمان سفر است (حاجی‌حسینلو، بصار‌تبار و توتونچی، 1385).

1-2. بيان مسئله

درخصوص ترافیک موجود در بازار باید گفت: خیابان‌های بازار تهران به مثابه دالان هزار تویی است که به دلیل منطبق نبودن تعداد راه‌های تخلیه خروج با استانداردها و همچنین تنگ بودن عرض معابر، هر پیچ و خم آن خطر دسترسی نیروهای امدادی جهت کمک‌رسانی را سخت می‌کند؛ در این میان تراکم جمعیت موجود در بازار، تعداد چرخ‌های حمل بار، سد معبر از طرف برخی از فروشندگان و مغازه‌داران که اجناس را در مسیر تردد قرار داده‌اند، موجب کم شدن عرض معابر عمومی شده است که در هنگام آتش‌سوزی یا بحران این امر سبب جلوگیری از دست‌یابی سریع سازمان آتش‌نشانی در عرضه خدمات ایمنی به محل حادثه و نیز کندی حرکت در برنامه تخلیه اضطراری می‌شود و ممکن است آسیب‌های جانی و مالی بسیاری را به همراه داشته باشد. علاوه بر موارد گفته شده نبود سیستم حمل و نقل مناسب و خیابان‌های شلوغ و پرتردد و پُرترافیک در اطراف بازار مانع از عبور سریع و آسان ماشین‌های امدادرسانی آتش‌نشانی به بازار می‌شود؛ بنابراین باتوجه به موارد گفته شده مشخص نیست، وضعیت سیستم ترافیک در خیان‌های اطراف بازار تهران چگونه است و بر ریسک بحران و امدادرسانی در آن چه تأثیری خواهد گذاشت.

2-2. مبانی نظری پژوهش

2-2-1. ریسک و مدیریت آن

ریسک را به صورت احتمال وقوع یک رویداد ضرب در پیامد حادثه در صورت وقوع می‌دانند. همچنین احتمال به وجود آمدن خطری بالقوه و احتمال وقوع آسیب‌هایش، به صورت ریسک تعریف می‌شود. در تعریفی دیگر، ریسک را تابعی از احتمال روی دادن خطر طبیعی مشخص نشده و آسیب‌پذیری نهادهای اجتماعی می‌دانند. به طور کلی، ریسک احتمال وقوع رویدادهای آسیب‌رسان است که از تقابل خطرات، آسیب‌پذیری اجتماعی و طبیعت مشتق شده است. ریسک مبین قابلیت خطر ممکن آتی در شرایط تعیین شده و خسارت‌های مورد انتظار است. با توجه به تعاریف ارائه شده، چنین استنباط می‌شود که ریسک دارای سه جنبه اصلی خطر بالقوه، آسیب‌پذیری و عواقب حادثه است. در هر سه مورد ذکر شده، احتمالات مربوط به آن‌ها سنجیده می‌شود. ریسک را می‌توان براساس این سه اصل چنین بیان کرد: ریسک، احتمال عواقب ناشی از خطرات احتمالی (بالقوه) با توجه به احتمال (میزان) آسیب‌پذیری است. مدیریت ریسک، عبارت است از فرهنگ، فرآیندها وساختارهایی که به سمت مدیریت کارای فرصت‌های بالقوه و آثار مضر، هدایت می‌کند. فرآیند مدیریت ریسک نیز کاربرد نظام‌مند (اصولی) سیاست‌های مدیریتی، دستورالعمل‌ها و تمرین برای برقراری و انجام وظایف در زمینه شناخت، تحلیل، ارزیابی، بهبود، مانیتورینگ و ارتباطات ریسک است ‏(احدی و پوریاری، 1391).

2-2-2. بحران و بحران ترافیک

وقوع اختلالی جدی در عملکرد جامعه و محیط است؛ به گونه‌ای که جامعه و محیط تحت تأثیر این اختلال قرار می‌‌گیرد و توانایی مقابله با خسارت‌های گسترده انسانی، تجهیزاتی، اقتصادی یا محیطی را نداشته باشد. تعاریف متعدد دیگری نیز در خصوص بحران ارائه شده است. به طور کلی، بحران عبارتست از نبود انطباق بین نیازها و منابع. بدین معنی که درشرایط عادی، توازن بین نیازهای جامعه از یک طرف و توانمندی‌ها و منابع موجود از طرف دیگر برقرار است. در بحث حمل‌ونقل و ترافیک، بحران عبارت است از نبود انطباق بین عرضه و تقاضا (شکل 2-1) ‏(احدی و پوریاری، 1391).

2-2-5-2-1. خودروهای طرح:

انواع متنوعی از وسایل نقلیه، از خودروهای کوچک گرفته تا تریلرهای بزرگ از راه‌های مختلف عبور می‌کنند. متناسب با خصوصیات مختلف هندسی راه‌ها مانند عرض خط، تعریض خطوط در قوس‌ها و شعاع‌های حداقل برخی استانداردها برای ابعاد وسیله توصیه شده است. متولیان راه‌ها برخی از خصوصیات را برای وسایل نقلیه الزام کرده‌اند که برخی از آن‌ها عبارتند از:

توجه به سایر کاربران راه‌ها:

با در نظر گرفتن موارد ذکر شده وسائل نقلیه می‌توانند به صورت کلی به گروه‌هایی از قبیل: موتوری دوچرخ، موتوری سه‌چرخ، خودروهای شخصی، کامیون‌های تک‌محوره، اتوبوس، کامیون‌های چندمحوره، ترکیب تریلی و کانتینر تقسیم شوند ‏(کی‌منش، رحیم‌اف، و نصراله‌تبار، 1395).

2-2-5-3. عوامل راه

2-2-5-3-1. سطح راه:

نوع روسازی راه با توجه به حجم و ترکیب ترافیک، در دسترس بودن مصالح و میزان سرمایه‌گذاری تعیین می‌‌شود. برخی از عواملی که مربوط به سطح راه هستند عبارتند از:

زبری سطح، سایش لاستیک، مقاومت بین سطح روسازی و لاستیک، صدا، بازتاب نور و خصوصیات الکترواستاتیکی و غیره که می‌بایست به طور ویژه‌ای در طراحی، ساخت و نگهداری راه‌ها مدنظر قرار بگیرند تا عملکرد ایمن و اقتصادی را فراهم آورند. هرچند متأسفانه ساخت سطحی که درتمامی این شرایط بهترین عملکرد را به نمایش بگذارد، غیرممکن است. برای حجم‌های سنگین ترافیکی، سطحی هموار با مقاومت لغزشی مناسب در تمامی شرایط جوی مطلوب است. سطح راه باید به گونه‌ای این خصوصیات را داشته باشد که هزینه نگهداری حداقل باشد و کمترین خلل را برای جریان‌های ترافکیی ایجاد نماید.

2-2-5-3-2. روشنایی:

سیستم‌های روشنایی به دید بهتر خصوصیات فیزیکی راه و رانندگی ایمن‌تر کمک می‌کنند. سیستم روشنایی شامل مجموعه‌ای کامل از لوازم روشنایی است که نور را همانند سیستم آبیاری یک باغچه در فضا منتشر می‌کند. انتشار شدت مناسبی از نور با این سیستم‌ها، یکی از مهم‌ترین عوامل در تأمین روشنایی راه‌ها است. برنامه‌ریزی روشنایی راه‌ها براساس اطلاعات جامعی از میزان تردد از قبیل میزان تردد وسایل نقلیه در شب، حجم تردد عابران پیاده و تجارب حاصل از تصادفات، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است ‏(کی‌منش، رحیم‌اف، و نصراله‌تبار، 1395).

2-2-11-12. تحقیق درمورد حادثه:

تحقیق درمورد حادثه، قسمتی از یک حادثه است و نقش مهمی در کم کردن پاک‌سازی دارد. محافظت از مدارک و تعیین دینامیکی برخورد، نیازمند فرآیند مخصوص و صرف زمان است. وقتی صحنه برخورد، صحنه جرم باشد، ابتدا باید بازجویی به طور کامل و با اولویت انجام شود، صحنه حادثه بسته شود و فقط برای اشخاص مخصوص قابل دسترسی باشد. اولویت تحقیق معمولاً به سازگاری با کار دیگر مراکز برای پاک‌سازی راه بستگی دارد.

بازجویان می‌توانند اجازه دهند اول پاک‌سازی انجام شود. آنان ممکن است سهم خود را برای باز شدن قسمتی از راه کامل کنند تا کنترل کافی ترافیک فراهم شود. این کار برای حفظ ایمنی تا پایان تحقیقات است. برای حوادث کوچک‌تر نظیر تصادف کوچک و کمتر کردن زمان تأخیر تحقیقات در شانۀ راه انجام می‌گیرد. تحقیقات حادثه نیازمند اندازه‌گیری دقیق و همه جانبه از صحنه حادثه است. بررسی‌ها نیاز به این اندازه‌گیری‌ها دارند تا زمان خاتمه به درازا کشیده نشود. فناوری‌های جدید مانند سامانه ایستگاه‌های بررسی توتال و فوتوگرامتری زمان بررسی حادثه را کاهش داده‌اند. سامانه بررسی ایستگاه توتال باعث بسته شدن خطوط کمتری از راه می‌شود. از زاویه‌ها و موقعیت‌های مختلف عکس‌های دیجیتال گرفته می‌شوند و یک نرم‌افزار اندازه‌ها را از این عکس‌ها به دست می‌آورد.

برای مشاهده و دریافت متن کامل مقاله اینجا کلیک کن